Jan Mankes

Van 25 januari tot en met 24 augustus was het werk van de Nederlandse kunstenaar Jan Mankes te zien in een grote tentoonstelling in Museum Arnhem. Mankes staat bekend om zijn serene schilderijen waarin de tijd lijkt stil te staan. Zijn verfijnde verbeeldingen van dieren, natuur en mensen uit zijn omgeving ontstonden in een periode die werd gekenmerkt door wereldwijde onrust, waaronder de communistische revolutie, de Eerste Wereldoorlog en oplopende spanningen binnen Europa. De tentoonstelling nodigde bezoekers uit om te reflecteren op de vraag of Mankes’ verstilde beeldtaal een vlucht was uit de werkelijkheid of juist een doordachte artistieke reactie op een turbulente wereld. Hedendaagse kunstenaars die onder vergelijkbare omstandigheden werkten, werden toegevoegd om extra context en dialoog te bieden.
Meer info
Graphic Design
Dana Dijkgraaf
Expositie vormgeving en productie
Studio met met & Jarle Veldman

Concept
De tentoonstelling onderzocht het contrast tussen uiterlijke chaos en innerlijke rust, een kenmerk dat sterk aanwezig is in het werk van Mankes. Zijn schilderijen staan bekend om hun uitzonderlijke oog voor detail, gevoeligheid voor licht en diepe verbondenheid met de natuur. Deze kwaliteiten vormden het uitgangspunt voor het tentoonstellingsontwerp. Door historische context zorgvuldig te combineren met een hedendaagse visuele taal, had het ontwerp als doel een sfeer te creëren waarin bezoekers worden uitgenodigd om te vertragen, aandachtig te kijken en de intieme schaal en stille intensiteit van Mankes’ werk volledig te ervaren.

Wat we hebben gemaakt?
Voor de tentoonstelling werkten Studio met met, Jarle Veldman en Dana Dijkgraaf samen aan een ontwerp dat was opgebouwd rond twee belangrijke visuele elementen: blauwtinten en het gebruik van schaduwen. In nauwe samenwerking met restaurator Han Boersma werd gekozen voor blauw als hoofdkleur, omdat deze tint de visuele kracht en subtiele nuances van de kunstwerken versterkt.

De tentoonstelling presenteerde het werk van Mankes op een doorlopende donkerblauwe band langs de wanden, terwijl contextwerken van andere kunstenaars werden getoond tegen een lichtere blauwe achtergrond. Dit contrast zorgde voor een duidelijke visuele scheiding, terwijl het geheel harmonieus bleef. De blauwe omlijsting hielp bezoekers zich te focussen op Mankes’ intieme schilderijen, waarvan veel werken opvallend klein van formaat zijn. Het gedetailleerde schilderij van een torenvalk, dat slechts vijftien bij vijftien centimeter meet, nodigde bezoekers uit om dichterbij te komen en het werk op een persoonlijke manier te ervaren.

Op de plekken waar de verschillende blauwtinten elkaar ontmoetten, werden zachte kleurverlopen toegepast om vloeiende overgangen te creëren tussen het werk van Mankes en de contextuele werken. Schaduwen speelden daarnaast een belangrijke conceptuele en visuele rol. Fysieke typografie werd ontworpen die alleen zichtbaar werd door de aanwezigheid van licht, waarbij woorden ontstonden uit schaduwvorming. Subtiele wandelementen introduceerden zachte plantenschaduwen, die de verbinding tussen Mankes’ kunst en de natuur versterkten. Voor de typografie werd gekozen voor een vriendelijke en licht gebogen letter, passend bij het zachte en menselijke karakter van Mankes en zijn werk.

Sparkles
Jan Mankes groeide uit tot een tentoonstelling die bezoekers op een stille manier uitnodigde om te vertragen en te reflecteren. Door het doordachte gebruik van kleur, licht en schaduw vertaalde het ontwerp Mankes’ gevoeligheid en artistieke visie naar een ruimtelijke beleving. De tentoonstelling creëerde een contemplatieve omgeving waarin bezoekers even konden ontsnappen aan de snelheid van het dagelijks leven en opnieuw de schoonheid konden ontdekken van aandacht, verstilling en natuur.

Minder info