Charley Toorop: Liefde voor van Gogh

Op 24 mei 2025 opende de tentoonstelling Charley Toorop. Liefde voor Van Gogh in het Kröller Müller Museum, gelegen in het hart van natuurgebied De Hoge Veluwe. Charley Toorop (1891 tot 1955) was een Nederlandse schilder die bekendstaat om haar krachtige portretten, zelfportretten en sociaal betrokken realisme, en wordt beschouwd als een van de belangrijkste figuren binnen de Nederlandse moderne kunst van het begin van de twintigste eeuw. De tentoonstelling onderzocht de diepgaande artistieke verbinding tussen Toorop en Vincent van Gogh, wiens werk haar beslissing om kunstenaar te worden sterk beïnvloedde.
Meer info
Tentoonstelling ontwerp
Studio met met & Dana Dijkgraaf

Concept
Vincent van Gogh speelde een fundamentele rol in de artistieke ontwikkeling van Toorop. Net als Van Gogh reisde zij naar de Borinage en de Provence en deelde zij zijn fascinatie voor het verbeelden van echte mensen en de natuur. Hoewel Toorop verschillende moderne kunstenaars bewonderde, omschreef zij Van Goghs werk als een doorbraak naar een nieuwe wereld. De tentoonstelling onderzocht deze artistieke dialoog door Toorops werk te tonen naast visuele verwijzingen naar Van Gogh, waarbij zowel invloed als eigenheid zichtbaar werd. Door thematische groeperingen en een zorgvuldig gelaagd tentoonstellingsontwerp werden bezoekers uitgenodigd te ontdekken hoe Toorop haar eigen, uitgesproken beeldtaal ontwikkelde terwijl sporen van Van Goghs nalatenschap subtiel aanwezig bleven.

Wat we hebben gemaakt?
De tentoonstelling werd ontworpen door Studio Met Met in samenwerking met Dana Dijkgraaf. De kunstwerken werden thematisch gegroepeerd en ondersteund door kleurgecodeerde ruimtes die hielpen om de verhaallijnen te onderscheiden en de visuele impact van de schilderijen te versterken.

Grote, vervaagde wandprints van werken van Van Gogh werden geplaatst achter geselecteerde schilderijen van Toorop. Hoewel dit visueel een gedurfde keuze was, ontstond hierdoor een subtiele maar krachtige visuele echo uit het verleden. De aanwezigheid van Van Goghs werk was voelbaar zonder Toorops schilderijen te overheersen, wat perfect aansloot bij de curatoriële visie dat zijn invloed zacht verweven bleef in haar artistieke beeldtaal. De Van Gogh werken die als wandprints werden gebruikt, zijn zorgvuldig geselecteerd in nauwe samenwerking met de curator, zodat elk beeld het betreffende thema versterkte.

Door de gehele tentoonstelling werden op maat ontworpen afstandhouders toegepast om kunstwerken die extra bescherming nodig hadden veilig te presenteren. Deze elementen bestonden uit gekleurde oppervlakken met opstaande randen of elegante gebogen stalen constructies die de wandprints en kleurvlakken visueel doorzetten, waardoor functioneel ontwerp en ruimtelijke beleving samenkwamen.

Typografie speelde eveneens een belangrijke verhalende rol binnen de tentoonstelling. Een warme schreefloze letter gaf het ontwerp een vrouwelijke en eigentijdse uitstraling als eerbetoon aan Toorops karakter en artistieke aanwezigheid. Daarnaast werd een letter met schreven toegepast om de verhalende en romantische lagen binnen de tentoonstelling te benadrukken.

Sparkles
De tentoonstelling maakte deel uit van een bredere hernieuwde aandacht voor vrouwelijke kunstenaars binnen de Nederlandse museumprogrammering. De vrouwelijke typografische benadering weerspiegelde subtiel deze culturele context en eerde tegelijkertijd Charley Toorops nalatenschap. Door het combineren van gelaagde scenografie, doordachte kleurkeuzes en symbolische visuele verwijzingen ontstond een meeslepende dialoog tussen twee kunstenaars over tijd heen. Bezoekers werden uitgenodigd om niet alleen de invloed van Van Gogh te ervaren, maar ook de kracht, onafhankelijkheid en artistieke helderheid die het indrukwekkende oeuvre van Toorop kenmerken.

Minder info

Making off: